Maliye Bakanlýðý Hesap Uzmanlarý Kurulu'nun hazýrladýðý son raporda Türkiye'de kayýt dýþýlýðýn global kriz sonrasý yüzde 40'lar düzeyine çýktýðý açýklandý.

2002-2009 yýllarý arasýný deðerlendiren raporda 8 yýllýk dönemde kayýt dýþýlýk sadece Katma Deðer Vergisi'nde 104 milyar liralýk ekonomik kayba neden oldu. Baþhesap uzmanlarýndan Cenk Murat Arslan tarafýndan gerçekleþtirilen araþtýrma sonucunda, 2002 yýlýndan 2006 yýlýna kadarki dönemde kayýt dýþýlýkta bir iyileþme görüldü. Ancak dünya ekonomisinde ortaya çýkan krize paralel 2007, 2008 ve 2009 yýllarýnda kayýt dýþýlýk rakamlarýnda bir yükselme gözlendi. Ret ve iadeler sonrasý 2007 yýlýnda yüzde 19'a yükselen kayýt dýþýlýk oraný, 2008 yýlýnda yüzde 20, 2009 yýlýnda ise yüzde 28 olarak gerçekleþti. Ret ve iadeler hesap dýþýnda býrakýldýðýnda ise 2009 yýlýnda Türk ekonomisinin yüzde 40'ýnýn kayýt dýþý olduðu sonucuna ulaþýldý. Raporda, kayýt dýþýlýk 2 farklý þekilde hesaplandý. Ýlk modelde, muafiyet veya istisnaya tabi bölümler ayýklandýktan sonra vergi tabaný bulundu, sonra da ilgili yýllarda geçerli KDV oranlarý kullanýlarak, tahakkuk etmesi gereken KDV hesaplandý. Ýkinci modelde ise ihracata konu kýsým indirildikten sonra yurtiçi toplam arz rakamýna ulaþýldý. Bu rakamdan, KDV açýsýndan muaf ya da istisnaya konu bölüm düþülerek, vergi tabaný bulundu. Her bir sektör için KDV rakamlarý hesaplandý.